Biblioteka Instytutu Teologicznego powstała w 1994 r. wraz z powołanym do życia przez bp Tadeusza Rakoczego Instytutem Teologicznym im. Św. Jana Kantego. Współzałożycielką i organizatorką Biblioteki była Pani Małgorzata Galm. Pierwszą siedzibą Biblioteki jak i Instytutu były salki katechetyczne w parafii pw. Św. Maksymiliana Marii Kolbego w Bielsku-Białej Aleksandrowicach. Biblioteka zajmowała dwa pomieszczenia w przyziemiu (wypożyczalnia i mała czytelnia).
W roku akademickim 1999/2000 Instytut Teologiczny a wraz z nim Biblioteka przeniósł się do nowego budynku, w którym mieści się Kuria Diecezjalna Bielsko-Żywiecka (ul. Żeromskiego 5A).
Dekretem ks. bpa Romana Pindla z dnia 1 czerwca 2016 roku (L.dz. 1409/16) Biblioteka została wydzielona ze struktur Instytutu Teologicznego im. św Jana Kantego. Powołano do istnienia Bibliotekę i Archiwum Diecezjalne w Bielsku-Białej. Organem prowadzącym została Diecezja Bielsko-Żywiecka.
Obecnie Biblioteka liczy blisko 60 000 woluminów oraz ok. 130 tytułów czasopism polskich i zagranicznych. Gromadzone są książki z szeroko rozumianej teologii, teologii fundamentalnej, dogmatycznej, teologii rodziny, teologii życia wewnętrznego (duchowość). Ponadto posiadamy najbogatszy w diecezji zbór książek Jana Pawła II i o nim. Posiadamy bogaty zbiór książek z biblistyki, filozofii, hagiografii. Czytelnik znajdzie u nas publikacje z historii Kościoła, katolickiej nauki społecznej, historii powszechnej, z historii Polski, z pedagogiki, psychologii, socjologii, nauk prawnych w tym oczywiście prawa kanonicznego. Nie obca nam literatura piękna polska i zagraniczna. Katecheci znajdą publikacje, podręczniki ze swojej dziedziny, jak również liturgiki czy homiletyki. Gromadzimy publikacje dotyczące historii parafii naszej diecezji.
Z Biblioteki i Archiwum Diecezjalnego w Bielsku-Białej mogą korzystać wszyscy zainteresowani.